Jakie fotografie chcę oglądać?
Tytułowe pytanie zadaję sobie jeśli nie codziennie, to co dwa, trzy dni, kiedy nastanie wieczór i tuż przed snem staję przed moją biblioteką fotograficzną w sypialni – prawie cały czas coś czytam lub piszę, więc na koniec dnia zamiast znowu czytać, wolę nakarmić oczy obrazami. I tutaj pojawia się problem, bo jeśli wybiorę coś trudnego, mocnego, wzruszającego, czy wręcz wstrząsającego, np. W pracy Foreckiego, czy chociażby Tomaszewskiego lub Workersów Salgado, to zamiast wyciszenia, przedsennego ukojenia – tylko się rozbudzę, a późniejsze marzenia senne nieuchronnie staną się koszmarami.
Nie mogę też wieczorem oglądać fotografii spod znaku „gestu plastycznego”, bo żeby coś zrozumieć (nie mówiąc już o ewentualnym zachwycie) musiałbym za bardzo wysilić intelekt, a i efekty tej pracy niekoniecznie muszą być satysfakcjonujące. Przed snem powinno się szukać relaksu, a nie wyzwań, wysiłku.
Nie mam albumów turystyczno-krajoznawczych z fotografiami z cyklu „jak tu ładnie”, „to musisz zobaczyć koniecznie”, czy „najpiękniejsze widoczki”, chociaż czasem dostaję coś takiego w prezencie od ludzi, którzy nie bardzo mnie znają i myślą, że sprawią mi przyjemność czymś takim. Wyrzucam to do śmietnika, bo dając komuś w prezencie takie książki stawiałbym się w niekorzystnym świetle, obdarowany mógłby pomyśleć, że skoro dostał to ode mnie, to musi to być dobre. Nie chcę i nie mogę nobilitować fotografii, której sam nie cierpię. Złem złej fotografii nie jest to, że jest zła, ale to, że zajmuje miejsce w świecie, które należy się nie jej, ale fotografii dobrej. Tak samo jest ze złą muzyką, literaturą, malarstwem, filmem, teatrem i innymi rodzajami twórczości, a już szczytem dyskomfortu jest dla mnie widywanie na wernisażach twórców kiepskich, przeciętnych, pozbawionych talentu, ale zachowujących się tak, jakby mieli coś do powiedzenia, do pokazania, jakby byli prawdziwymi artystami (skoro mam wystawę, to mogę w co drugim zdaniu mówić o sobie „artysta”). Tak mi się wtedy przypomina Grechuta:
Jeszcze pożyjecie poeci prawdy,
Jeszcze pożyjecie padając z nóg,
Zobaczycie jeszcze jak inni wstają,
Jakby ich prowadził taki sam Bóg
Jeszcze pożyjecie padając z nóg,
Zobaczycie jeszcze jak inni wstają,
Jakby ich prowadził taki sam Bóg
Cóż więc mi pozostaje? Chyba tylko oglądanie klasyki lub... swojej fotografii!